Drie klimaatzones, drie kalenders
Het land beslaat ruim 1.280.000 vierkante kilometer en loopt van de woestijn in het noorden via de Sahel naar de vochtige savanne in het zuiden. In het noorden, rond Faya-Largeau, valt gemiddeld minder dan 50 millimeter neerslag per jaar en soms jarenlang niets. In het midden van het land regent het zo’n 300 tot 600 millimeter, geconcentreerd in enkele maanden. In het uiterste zuiden, rond Moundou, komt de jaarsom op ruim 1.000 millimeter. Hoe zuidelijker, hoe langer de regentijd duurt.
November tot februari: het reisseizoen
In deze maanden is het in het hele land droog en zijn de temperaturen het draaglijkst. In N’Djamena loopt de middagtemperatuur dan op tot ongeveer 33 tot 35 graden, terwijl het ’s nachts afkoelt tot een graad of 15. In de woestijn is het contrast veel groter: overdag aangenaam warm, maar in het Ennedi en in de hooggelegen delen van Tibesti kan het ’s nachts tegen het vriespunt lopen. Wie in december of januari in de woestijn bivakkeert heeft echt een warme slaapzak nodig, zoals ook op de inpaklijst staat.
In deze periode waait de harmattan, een droge noordoostenwind die stof en fijn zand meevoert. Dat drukt het zicht en maakt de lucht wittig; voor foto’s is de vroege ochtend dan het beste moment. De wind maakt de hitte wel beter verdraagbaar.
Wanneer je waar het beste bent
| Bestemming | Beste periode | Waarom |
|---|---|---|
| Zakouma | februari–april | het water trekt zich terug en de dieren verzamelen zich bij de resterende plassen |
| Ennedi en Ounianga | november–februari | draaglijke temperaturen overdag, heldere nachten |
| Tibesti | november–maart | koelste maanden op grote hoogte |
| Tsjaadmeer en Sahel | december–februari | hoogste waterstand na de regens, veel trekvogels |
| Zuiden en N’Djamena | november–februari | droog, wegen begaanbaar |
Voor nationaal park Zakouma geldt een afwijkende kalender: het park is in de regentijd niet bereikbaar en opent gewoonlijk pas als de zwarte katoengrond weer droog is. De maanden vlak voor de regens zijn er het spectaculairst, omdat kudden buffels, olifanten en duizenden kroonkraanvogels zich dan om de laatste waterplassen verdringen. Wel is het dan al fors warm.
Verschil van maanden: in Zakouma valt de beste wildkijkperiode juist in februari tot april, als de rest van het land al ondraaglijk heet wordt. In het Ennedi is die periode voor een kampeerreis meestal te warm. Wie beide wil zien, plant ze niet in dezelfde reis.
De hete maanden en de regentijd
Maart tot en met mei is de heetste periode. In het centrum en noorden loopt de temperatuur dan regelmatig op tot 42 tot 45 graden, met nachten die nauwelijks afkoelen. Wandelen of kamperen in de woestijn is dan zwaar en riskant. Vanaf ongeveer juni valt in het zuiden de eerste regen; in juli en augustus regent het daar het hardst, meestal in korte, zeer hevige buien. Onverharde wegen veranderen in modder, wadi’s lopen vol en hele districten zijn wekenlang niet per auto te bereiken, wat ook doorwerkt in het vervoer. In het noorden merk je van dat alles weinig, maar juist daar kan een enkele stortbui een wadi in korte tijd onbegaanbaar maken.
De regentijd heeft ook voordelen: het landschap in de Sahel kleurt groen, het vee is in goede conditie en de rivieren de Chari en Logone staan hoog. Voor de meeste bezoekers wegen die niet op tegen de beperkte bereikbaarheid en de hogere malariadruk, waarover de pagina vaccinaties en gezondheid meer zegt. Houd er verder rekening mee dat kalenders en openingsperiodes van parken en kampen per jaar verschuiven en dat de veiligheidssituatie meebepaalt waar je kunt komen; kijk daarvoor bij veiligheid en bij de officiële reisadviezen.